Pomoc
 
Newsletter

Przyjaciele

Przygotowowanie tekstu

 

WolneEbooki.pl to profesjonalny serwis dla niezależnych autorów. Dbamy o jakość naszej oferty, dlatego zanim będziesz mógł za naszym pośrednictwem sprzedawać książki, musisz włożyć trochę pracy w ich przygotowanie.

E-booki sprzedawane w serwisie są dostępne w trzech formatach: PDF, ePub, mobi. Jeśli nie interesujesz się rynkiem e-booków, prawdopodobnie słyszałeś i korzystałeś tylko z formatu PDF. Mimo znacznej popularności nie jest on odpowiednim formatem dla książki elektronicznej. Większość czytelników oczekuje ePuba oraz mobi.

Ich przygotowanie nie jest trudne, jednak wymaga pewnych zmian w myśleniu oraz w nawykach związanych z tworzeniem tekstu i przygotowywaniem go do publikacji. Mam nadzieję, że jesteś gotowy podjąć się tego wysiłku.

Do poprawnego przygotowania tekstu nie potrzebujesz drogiego oprogramowania. Wystarczą profesjonalnie przygotowane, darmowe narzędzia.

 

Podstawy

Mobi i ePub to dwa standardowe formaty plików, które są dedykowane dla czytników e-booków.  Akceptowalny jest również format pdf, jednakże ma on poważną wadę – strony mają taki sam układ niezależnie od wielkości ekranu czytnika. Na czytnikach z niewielkimi ekranami tekst może być mało lub zupełnie nieczytelny. Podstawową zaletą formatów mobi i epub jest to, że czytniki potrafią je inteligentnie obsłużyć. Oznacza to, że nie tylko wyświetlają tekst, ale tekst ten odpowiednio przystosowuje się do wielkości ekranu, można go czytać w orientacji pionowej i poziomej, można zmieniać wielkość czcionki w zależności od potrzeb, działają również interaktywne odnośniki czy spisy treści. Oba formaty wywodzą się z html, a więc z formatu stosowanego do tworzenia stron internetowych.

Przygotowanie tekstu

Opisane poniżej sposoby formatowania opisane są na przykładzie darmowych programów - pakietu LibreOffice 4.2 oraz programu do czytania i konwersji Calibre w wersji 0.9.43.

Specyfika formatów czytnikowych wymaga specjalnego przygotowania tekstu przed dokonaniem konwersji na docelowy format. Niestety formaty generowane przez popularny edytor Microsoft Word nie są odpowiednie jako podstawa do konwersji. Formaty te są bardzo odległe od formatów czytnikowych i ich konwersja jest niemożliwa lub nie daje pożądanych efektów. Formaty nadające się do konwersji to .rtf oraz .odt. Oba można uzyskać edytując tekst w darmowych edytorach należących do pakietów programów biurowych LibreOffice czy OpenOffice.

Poprawne formatowanie tekstu

Oprócz przygotowania tekstu w odpowiednim typie pliku należy przestrzegać zasad jegoż formatowania. Podstawowa zasada to stosowanie formatowania stylami. Należy unikać formatowania ręcznego poprzez:

- tworzenie odstępów za pomocą wstawiania spacji, tabów

- łamania wierszy wewnątrz akapitu za pomocą klawisza „Enter”. „Entera” używamy wyłącznie na końcu akapitu.

- wyrównywania pojedynczych linii przy użyciu ikonek  wyrównania

Style

Podstawowym narzędziem formatowania utworu powinny być style. Style zawierają w sobie informacje o formatowaniu takie jak wielkość czcionki, sposób wyrównania, szerokość odstępów między liniami tekstu itd. Informacje ze stylu są poprawnie odczytywane podczas konwersji do formatów czytnikowych. Poza tym dzięki stylom możemy w prosty sposób zmieniać formatowanie dla całego dokumentu dokonując zmiany w opcji edycji stylu zamiast dokonywać żmudnego formatowania poszczególnych stron tekstu.

 

style

Opcja wyboru stylu w edytorze LibreOffice

 

Aby nadać partii tekstu określony styl, wystarczy zaznaczyć go i ustawić odpowiedni styl w oknie wyboru. Należy konsekwentnie trzymać się przypisywania stylów poszczególnym elementom. A więc dla regularnego tekstu powinniśmy nadawać styl „Treść tekstu”. Dla głównych nagłówków tekstu (n.p. tytułów rozdziałów) – „Nagłówek 1”, dla nagłówków drugorzędnych „Nagłówek 2” , dla partii tekstu z większym lewym wcięciem – „Wcięcie treści tekstu” etc. Ze względu na wygodę edycji warto unikać stosowania nadmiernej liczby styli. Do sformatowania standardowego utworu w zupełności powinno wystarczyć użycie kilku.

Style w edytorze mają standardowe ustawienia. W przypadku gdy nam one nie odpowiadają, możemy dokonać zmian. W tym celu wybieramy z menu „Formatowanie” opcję „Style i formatowanie”. Aby przejść do edycji interesującego nas stylu, klikamy w okienku prawym przyciskiem myszy interesujący nas styl. Po kliknięciu opcji „Modyfikuj…” pojawi się okno, w którym będzie można określić parametry stylu takie jak wielkość czcionki, krój, interlinie i inne szczegóły.

style2

 

Okienko z typami stylów do wyboru

Co, jeśli tekst został wcześniej przygotowany w innym edytorze lub źle ostylowany

Tekst taki można próbować poprawić usuwając wszelki style „in line”, czyli nadawane dla pojedynczych elementów i zastępowanie ich uprzednio przygotowanymi stylami ogólnymi. Choć ta metoda jest szybsza, to nie zawsze przynosi pożądane efekty. Czasami niektóre style są ukryte i nie można ich zmienić z poziomu edytora OpenOffice. Zdarza się, że nawet przy skrupulatnym usunięciu starych stylów jakiś wiersz zostanie źle złamany lub partia tekstu ostylowana niezgodnie z nowymi stylami.

Jeśli chcemy mieć pewność, że nie spotkają nas żadne niespodzianki podczas pracy nad tekstem, musimy zacząć od wyczyszczenia go z wszelkich styli. Najlepiej wykorzystać do tego „Notatnik” – popularną aplikację systemu Windows (nie mylić z notePad, który niestety zachowuje część styli Windows). Jeśli skopiujemy tekst z naszego pliku i wkleimy go do okna Notatnika, a następnie ponownie skopiujemy go do naszego edytora, otrzymamy tekst pozbawiony jakichkolwiek styli. Niestety oznacza to również utratę kursyw, pogrubień czy podkreśleń. Po takiej operacji zyskujemy jednak pewność, że pracujemy na czystym tekście pozbawionym niepożądanych elementów i któremu możemy nadać własne style.

Usuwanie niepotrzebny łamań, tabulatorów i spacji

Jak wspomniałem, ręczne formatowanie tekstu, szczególnie za pomocą wstawiania spacji, tabów czy wielokrotnych łamań tekstu jest niepożądane, gdyż sformatowane tą metodą partie tekstu mogą na ekranie czytnika wyglądać inaczej niż to sobie założyliśmy. Tego typu formatowań należy szczególnie unikać w regularnym tekście, natomiast dla ułatwienia pracy i tworzenia stylów dla pojedynczych stron można użyć na nietypowych stronach takich jak strona tytułowa, strona z informacjami redakcyjnymi etc. . Trzeba to robić jednak bardzo ostrożnie, gdyż nie do końca można być pewnym efektu – nigdy nie wiadomo, na jak dużym ekranie będzie taka strona wyświetlana i jak zostaną rozmieszczone wcześniejsze fragmenty tekstu.

W celu ułatwienia usuwania niepotrzebnych znaków włączamy opcję Widok > znaki niedrukowane. Po włączeniu tej opcji widać znaki łamania tekstu czy tabulacji wykorzystywanych do formatowania tekstu:

niedrukowane znaki

Symbol kropki oznacza spację, strzałka to tabulator a ostatni symbol to łamanie akapitu.

Konwersja pliku w programie Calibre

Po poprawnym sformatowaniu tekstu możemy przystąpić do jego konwersji na docelowy format. Możemy to zrobić chociażby za pomocą darmowego, dostępnego do pobrania w sieci programu Calibre. Podstawową funkcją tego programu jest co prawda czytanie formatów epub lub mobi, jednakże posiada on również podstawowe opcje umożliwiające konwersję innych plików do formatów czytnikowych.

Przygotowany zgodnie z powyższymi zaleceniami plik ładujemy do programu Calibre. Następnie klikamy go na liście i wybieramy z menu opcję „Konwertuj książki > konwertuj pojedynczo”. Większość opcji konwersji pozostawiamy bez zmian. W pierwszej zakładce „Metadane” ustawiamy format wyjściowy – „epub” lub „mobi”. Wypełniamy tutaj również pola dotyczące tytułu, autora względnie wydawcy.

Jeżeli do treści książki, na pierwszej stronie dodaliśmy plik graficzny okładki, opcję „Użyj okładki z pliku źródłowego” pozostawiamy niezaznaczoną.

Ustawienia z zakładki „Wygląd i zachowanie” oraz „Przetwarzanie Heurystyczne” możemy pozostawić bez zmian.

W zakładce „Wykrywanie struktury” usuwamy zawartość pola „Wykryj rozdział (wyrażenie xpath)” , znacznik rozdziału ustawiamy na „none”, opcje „usuń pierwszą grafikę”, „usuń fałszywe marginesy”, „wstaw metadane” pozostawiamy niezaznaczone. Usuwamy zawartość pola „Wstawiaj znaczniki końca strony...”

Jeśli nasz utwór posiada poprawnie ostylowane tytuły rozdziałów (styl „Nagłówek1”) i podrozdziałów (style „Nagłówek2”, „Nagłówek3”) , w zakładce „Spis treści” w polu „Pierwszy poziom spisu treści(wyrażenie XPath)” wstawiamy ciąg „//h:h1”, w polu „Drugi poziom spisu treści( wyrażenie Xpath)” wstawiamy wyrażenie „//h:h2”. Analogicznie robimy dla trzeciego poziomu spisu treści, jeśli takowy w naszym utworze posiadamy. Podczas konwersji program utworzy na początku książki aktywny spis treści, tytuły rozdziałów będą linkować do nich.

Po ustawieniu powyższych danych klikamy opcję „Wyjściowy EPUB” lub „Wyjściowy MOBI” i czekamy na wynik konwersji. Po pojawieniu się w prawym menu nowego formatu przy tytule książki klikamy go i sprawdzamy efekt konwersji. W przypadku błędów poprawiamy plik źródłowy lub ustawienia konwersji tak by osiągnąć pożądany efekt. Jeśli posiadamy czytnik ebooków, warto załadować plik do niego i sprawdzić, czy jest on poprawnie czytany. Jeśli nie ma problemów, zachowujemy ustawienia i generujemy drugi format (ePub lub Mobi). Tak przygotowane pliki możemy zgłosić do publikacji.

 
 
Serwis korzysta z plików cookies. Przeczytaj więcej...
Copyright © 2011 WolneEbooki.pl ◦ Wszystkie prawa zastrzeżone